Maroko: Marta, Ali Baba a zlobivá motorka


česky | polski

Cesta na motorce do Maroka byla asi nejvíce dobrodružná ze všech, které jsme dosud podnikli. Už teď nám chybí vynikající mátový čaj, marocký chleba a dokonce i tažín, který nám tak lezl krkem. O tom, jak jsme zápasili s počasím, zlobivou motorkou a jak jsme málem do Maroka ani nedojeli, čtěte dál. 🙂

Cesta do Maroka: tvrdohlavá motorka a hnusné počasí

Měl to být obyčejný a nudný přesun. Prostě několik dnů po dálnici. Mysleli jsme, že to zajímavé nás čeká až za 5 dnů, kdy se ocitneme v Maroku. O zábavu jsme měli ale postaráno už druhého dne ve Franci, kdy nás na odpočívadle Aire d’Ecot kousek od Montbéliard motorka přestala poslouchat. Nefungovaly blinkry, světla, celá přístrojovka byla mrtvá… Zkoušeli jsme měnit pojistku, ale ta nová shořela okamžitě po otočení klíčkem. Začali jsme teda na parkovišti rozebírat motorku a kontrolovat kabely. Nic jsme neobjevili, takže nám nezbylo nic jiného než zavolat asistenční službu a sehnat odtah. Náš V-Strom skončil na náklaďáku a my s ním. Tak vznikly naše první fotky z dovolené. Alespoň to počasí nám vyšlo.

Byla neděle a my jsme mohli jen nedočkavě sedět na zadku a čekat do pondělí na jakékoliv zprávy z autoservisu, kam odtáhli motorku. Nevěděli jsme, co bude dál. Navíc jsme se ocitli v Pont-les-Moulins — vesnici, kde lišky dávají dobrou noc. Kromě našeho hotelu tam bylo jenom pár dalších baráků, kostel a hřbitov. Nejbližší obchody nebo restaurace byly 5 kilometrů daleko. Motorka byla v autoservisu v Clerval, dvacet kilometrů od našeho hotelu.

V pondělí odpoledne nás zasáhla strašná zpráva. Asistenční službě se nepodařilo sehnat žádný volný motoservis a po konzultaci s českým servisem Suzuki zjistili, že podobné závady řeší výměnou celé kabeláže, což znamená čtyřicet normohodin práce. S francouzskou hodinovou sazbou by nás taková oprava stála asi tolik, kolik je aktuální cena naší motorky… Nabídli nám teda odtah zpátky do Česka. Rezignovaně jsme zrušili trajekt do Maroka a začali jsme se rozhlížet po různých letenkách, abychom aspoň zachránili ty dva a půl týdne dovolené, které nám ještě zbývaly. Neuplynulo ani půl hodiny a začal znovu zvonit telefon. Asistenční služba nám oznámila, že motorka je opravená a v úterý si ji můžeme vyzvednout. Prý se ji pokusili opravit přímo v autoservisu, kam ji v neděli odtáhli. Osud si z nás opravdu dělal srandu…

V autoservisu jsme se dozvěděli, že rozebrali zadní část motorky a zase ji složili zpátky, ale žádnou závadu nenašli, což nebylo úplně to, co jsme chtěli slyšet. Mechanik ale ukazoval na zadní světlo a pořád opakoval něco francouzsky. Nebyli jsme si úplně jistí v jakém stavu motorka vlastně je, ale řekli jsme si, že to riskneme. S asistenční službou jsme se dohodli, že v případě dalších problémů už pro nás rovnou pošlou odtah a s pocitem nejistoty a toho, co nám motorka ještě připraví, jsme se rozhodli pokračovat v cestě do Maroka. Neměli jsme co ztratit.

Kromě motorky jsme zápasili i s počasím, které nemělo žádné slitování. V té prokleté Francii, kde je drahé snad všechno kromě vína, a kde si naše motorka udělala dovolenou, nám pršelo celou dobu a teploty se pohybovaly mezi osmi a deseti stupni Celsia. Každý den končil snahou o vysušení už neskutečně smradlavých ponožek a zbytku promočeného oblečení.

Španělsko bylo mnohem pohostinnější. Jakmile jsme překročili hranice, vyšlo sluníčko a přestalo pršet. Přesto ale večer, když jsme dojížděli do Tordesillas, byla neskutečná kosa. Venku bylo pouhých 5 stupňů. Další den ráno jsme ještě dvě hodiny mrzli, ale čím dál jsme se posouvali na jih, tím bylo tepleji a sluníčko hřálo víc a víc. Cestou nám motorka přichystala další překvapení. Přestala startovat. Naštěstí šlo jenom o typickou bolest všech Suzuki — špatně chráněný konektor, kterým je připojený spojkový spínač. Konektor jsme očistili a bez dalších potíží jsme dojeli až do Algeciras, odkud jsme měli plout trajektem do Tanger Med. Říkali jsme si, že do Maroka se už dostaneme i kdybychom tu motorku měli dotlačit do přístavu. Naštěstí všechno dobře dopadlo.

Vítejte v Maroku aneb motorkářské dobrodružství začíná

Kolem desáté hodiny ráno jsme dopluli do přístavu v Tanger Med. Popravdě jsme čekali dlouhou frontu a prudící celníky, ale kupodivu bylo vyřízení formalit dost rychlé. Celník se nás zeptal jestli nemáme drona, něco k proclení a kam jedeme. Oproti ostatním, kteří často stěhovali snad celý barák, nás ani moc nešacoval.

První dojmy z Maroka byly pozitivní. Na silnicích jsme čekali šílené řidiče jako jsme zažili v Jordánsku, ale byli jsme příjemně překvapeni docela klidným provozem a chováním řidičů, které známe z Evropy. Konečně bylo i natolik teplo, abychom si mohli vyndat termovložky z bundy a zahodit goretexové rukavice do kufru.

Tanger Med — Chefchaouen

Ten den jsme měli namířeno do Chefchaouenu. Město je známé tím, že domy v medíně (starém městě) jsou pomalované modrou barvou. Proto se právě Chefchaouenu přezdívá modré město. Tvrdí se, že město vymalovali modře Žide, kteří utekli ze Španělska v patnáctém století. Ať už sem přijedete například kvůli fotkám, které zahlédnete někde na Instagramu, litovat určitě nebudete. Podle nás byl Chefchaouen jedním z nejhezčích marockých měst, které jsme viděli. Věnovali jsme půl dne na procházku starým městem a jeho úzkými a často i prudkými uličkami, po kterých se promenádovala spousta koček (těch čtyřnohých 😀 ).

Po zkušenostech našich známých a kamarádů jsme měli obavu, abychom v Maroku nemuseli řešit zažívací problémy. Abychom se lépe domluvili, naučila jsem se větu: „Puis-je avoir un médicament pour la diarrhée.“ Což volně přeloženo znamená: „Chtěla bych lék na průjem.“ Aspoň mi to tak přeložil Google Translator. Ono to ale s tou domluvou nebylo tak snadné. V Chefchaouenu jsme potřebovali v lékárně koupit náplasti a domluvili jsme se až poté, co jsme ukázali na obrázek náplasti na displeji telefonu. Přestože velká část Maročanů umí plynně francouzsky, v lékárně jsme s francouzštinou (ani žádným jiným cizím jazykem) nepochodili. Kdyby šlo o průjem, zbyla by nám asi jenom pantomima.

Většina turistů bydlela v medíně. My jsme se centru chtěli vyhnout a rezervovali jsme si nocleh v jednom hotelu asi 3 kilometry od centra. Ochutnali jsme tam nejlepší mátový čaj v celém Maroku.

Chefchaouen — Fes

Z Chefchaouenu jsme se vydali klidnou silnicí N13 a pak po N4 směrem do Fesu — nejstaršího a nejvýznamnějšího města v Maroku. Po cestě nás čekala první ochutnávka marocké krajiny. Uprostřed žlutých kopečků jsme zahlédli vodní nádrž Baragge Sidi Chahed, u které jsme se na chvíli zastavili.

Do Fesu jsme ze začátku vůbec neplánovali jet, ale teď víme, že bychom udělali velkou chybu. Město stálo za návštěvu a rozhodně bychom se tam rádi vrátili. Na Booking.com jsme našli ubytování hned u medíny — hotel Bab al Madina s velice nápomocným Muhammadem, který nás doprovodil do koželužny Chouara.

Zmíněná koželužna je největší v celém Fesu a do teď se tam barví v různých nádobách čtyři druhy kůže původním způsobem používaným od středověku. Za vstup jsme nic neplatili. Před vchodem nám dali pár větviček máty, abychom zvládli ten zápach. Skoro nic jsme ale necítili, protože zaměstnanci koželužny už měli po práci. Dozvěděli jsme se, že se kůže nejdřív namáčí do holubího trusu, který se ve Fesu vykupuje za 9 EUR za kg! Teprve pak se namáčí do barev a nakonec se nechají uschnout na slunci.

V každé koželužně je samozřejmě obchod s koženými výrobky, kam vás pak ochotně zavedou. Trik vstupu zdarma totiž spočívá v tom, že sice neplatíte za vstup, ale pak vám nabízejí všechno možné i když nemáte o jejich výrobky zájem. A vy pak máte výčitky, že jste si nic nekoupili, přestože jste měli průvodce, který vás zdarma provedl, všechno vám ukázal a všechno vám poctivě vysvětlil a povyprávěl. Chytré, že?

V koželužně Chouara jsme se tomu ale naštěstí vyhnuli. Dokonce náš průvodce nechtěl ani spropitné. Myslíme si, že to bylo tím, že se znal s naším hostitelem Muhammadem. Pak jsme se ale nechali nachytat na vstup zdarma do jiné, menší koželužny. Když jsme si tam nic nekoupili, tak nás kluk, který nás před tím na ulici odchytnul, zavedl do obchodu svého strejdy, který nabízel oleje a koření. Chtěli jsme už ale, aby nám dal pokoj, a tak jsme si koupili trochu skořice. Bohužel to nestačilo. Zavedl nás do jiného, samozřejmě také rodinného, obchodu s koberci. Došla nám trpělivost a řekli jsme mu, že chceme pokračovat sami. Kluk z toho nebyl moc nadšený, ale dal nám pokoj.

Medína je jedno velké tržiště (souk). Po obou stranách úzkých uliček se nabízí všechno možné od suvenýrů přes oblečení až po kravské hlavy. Rychlá chůze tam není možná. Můžete jenom proudit s davem místních a turistů. My jsme nechtěli nic kupovat a když nám někdo něco nabízel, stačilo říct ne a jít dál. Stalo se nám také, že jsme zabloudili do jedné slepé uličky. Když jsme se chtěli otočit a jít zpátky, odchytil nás jeden spratek. Nejdřív nám nabízel kávu. Když jsme odmítli, chtěl po nás peníze. Když jsme znovu odmítli, odsekl: „Fuck you!“ a šel pryč. Setkali jsme se i s docela vtipnou situací, kdy místní ukazovali na Ondru a říkali: „Ali Baba!“

Fes — jezero Tislit

Další den jsme vyrazili po silnici N8 směrem k jezeru Tislit v pohoří Atlas. Cestou jsme projížděli městečkem Ifrane, které nás zaujalo svým evropským a moderním vzhledem. Později jsme zjistili, že Ifrane je známým letoviskem a zimním střediskem.

Abychom si ušetřili kus cesty, využili jsme zkratku po vedlejší silnici P3124. Trochu jsme měli obavu, aby to nebyl nějaký off-road. Naštěstí jsme si dělali starosti zbytečně. Na silnici byl minimální provoz a byla opravdu krásná. Dokonce jsme z ní zahlédli první vrcholky hor. Než jsme dojeli k jezeru Tislit, několikrát jsme zastavovali kvůli focení horské krajiny. Pohled na samotné jezero ve večerním světle byl dech beroucí.

S jezerem Tislit je spojený bájný přeběh o dvou zamilovaných. Je to vlastně taková marocká verze Romea a Julie s tím, že mladí milenci utekli do hor, kde plakali tak dlouho, až z jejich slz vznikly dvě jezera — Tislit (žena) a Isili (muž). Milenci byli zoufalí a neviděli z toho cestu ven. Rozhodli se utopit, každý ve svém jezeře. Legenda praví, že se do dnešního dne milenci spolu schází každou noc.

Měli jsme vytipovaný nocleh u jezera v Auberge Tislit. Ubytování bylo skromné, ale velkorysost a pohostinnost berberské majitelky byla neocenitelná. Bohužel moje survivalová, šest let neoprášena francouzština nestačila na plynně mluvicí Berberku. Když jsme se druhý den loučili, řekla jsem jí, že lituji, že moje francouzština není moc dobrá a ona mě objala a řekla mi, že to nevadí. Byl to skutečně asi nejhezčí a nejvíc autentický zážitek z celé cesty v Maroku.

Jezero Tislit — Todra — Merzouga

Opustili jsme jezero Tislit a vydali jsme se na cestu přes Atlas a Todru až do Merzougy. Pokračovali jsme po silnici R317 a následně po R703 směrem do Todry. Projížďka Atlasem byla nezapomenutelná. Občas jsme potkali nějaké auto a řidiči nás většinou zdravili krátkým zatroubením. Projížděli jsme malými, chudými, berberskými vesnicemi, ve kterých naše motorka budila pozornost místních, zejména dětí. Prostě motorka v chudších oblastech vždy budí pozornost.

Zajímavé bylo, že nám v Maroku mladší děti přátelsky mávaly, zatímco ty starší nás zpravidla vítaly zdviženým prostředníčkem a mezinárodním pozdravem: „Fuck you!“ Občas po nás některý hajzlík hodil i šutr.

Silnice byla místy trochu rozbitá, hlavně ve vesnicích a vyschlých brodech, které se tady vyskytovaly docela často. Jinak jsme si ale nemohli moc stěžovat. I ve dvou tisících metrech jsme si užívali jízdu po kvalitním asfaltu. Počasí nám přálo a my jsme se kochali pohledem na horskou krajinu. Byl to i důvod k častým zastávkám na focení.

Soutěska Todra v nás zanechala smíšené pocity. Na jednu stranu je to malebné místo, které byste si neměli nechat ujít — skoro čtyřicetikilometrová cesta skrz vysoké skalní stěny patří určitě k těm zajímavějším v Maroku. Je to klidné místo s minimálním provozem až na posledních pár kilometrů, které byly víc turistické. Na druhou stranu řeka Todra hodně ovlivňuje stav silnice. Její povrch byl dost hrbatý a nerovný. Zkrátka vymletý od vody. V jedné díře jsme málem nechali přední kolo, když nás protijedoucí pickup vytlačil na krajnici.

Z Todry jsme pokračovali po silnici R702 směrem do Merzougy. Mysleli jsme si, že cestou do pouště nás už nic zajímavého nepotká. Naše zadky se ale dožadovaly malé zastávky, a tak jsme zastavili na krajnici asi 50 metrů před nějakou vesnicí. Nechtěli jsme moc budit pozornost a hlavně jsme ale nechtěli, aby nám zase někdo něco nabízel. Po pár vteřinách se ale stejně z ničeho nic začali objevovat místní. Jeden z nich nám nabízel kávu a nocleh, což jsme zdvořile odmítli. Pak se začaly objevovat i děti. Tři malé slečny stály u motorky a zvědavě nás okukovaly. Mysleli jsme si, že po nás budou loudit prachy, my to odmítneme a naše známost skončí opět prostředníčkem. Ale nic z toho se nestalo. Holky si chtěly prostě jenom popovídat. Procvičit si Francouzštinu. Tak jsme si řekli jak se kdo jmenuje, kolik je nám let a odkud jsme. Lekci zeměpisu doplnily vlaječky Polska a Česka, které jsme měli na kufru. Byl to milý zážitek, na který rádi vzpomínáme.

Po změně času 28. října jsme začali tušit, že máme asi špatný čas a nebyli jsme si moc jistí, kolik je vlastně hodin. Ptali jsme se proto na recepci v Merzouze, kde jsme se dozvěděli, že je to problém v celém Maroku. Marocká vláda totiž zrušila střídání letního a zimního času, ale mobilní sítě tuto změnu ještě nestihly implementovat. Takže se nám po 28. říjnu automaticky posunul čas na telefonech, přestože ve skutečnosti zůstával čas pořád stejný.

Samotná Merzouga je dost turistická a budou vám tam nabízet jízdu na velbloudech a všemožné další zážitky. Když jsme jeli k našemu ubytování, rozjely se za námi dva Hiluxy místních naháněčů turistů. Troubili na nás, ohrožovali nás v jízdě a chtěli abychom zastavili. Byli opravdu neodbytní. Určitě se na takový scénář připravte. Každopádně ale stálo za to sem jet kvůli písečným dunám a nádhernému západu slunce v Erg Chebbi. Nocleh jsme si zařídili hned u pouště v Auberge Africa. Měli tam nejlepší tažín, jaký jsme měli za celou dobu v Maroku.

Merzouga — Dades — Ait ben Haddou

Nevýhodou toho, že jsme jeli až do Merzougy, bylo, že jsme se pak museli kus vracet. Čekal nás dost dlouhý přesun. Ráno jsme vyrazili z Merzougy po silnicích N12 a N13. Obě silnice byly rovné bez jediné zatáčky a zdály se být nekonečné. Přesto jsme se ale nenudili, protože vedly pro nás krásnou a zajímavou krajinou — polopouští. Následně jsme využili malebnou zkratku přes hory po silnici R113 směrem na Tinerhir. Provoz byl všude minimální a jízdu jsme si opravdu užili.

Prvním cílem byla soutěska Dades. K soutěsce vede silnice R704 — úzká cesta skrz malé, rušné vesnice. K tomu nejzajímavějšímu jsme se dostali až po zhruba 45 minutách. Jízda po pouhých pár serpentinách patřila k těm náročnějším. Přestože tak z fotek rozhodně nevypadá, silnice byla velmi úzká a zároveň také prudká. Průjezd serpentinami rozhodně nebyla žádná sranda. Pokud budete v Maroku, rozhodně tuto soutěsku nevynechejte. Určitě stojí za to i přes to, že to zajímavé není hned k vidění. Ze soutěsky jsme vyrazili zpátky k silnici N10 a pokračovali jsme směrem do Ait Ben Haddou, kam jsme dorazili až večer.

Ait Ben Haddou — průsmyk Tizi n’Tichka — Marrákeš

Do Ait Ben Haddou jsme chtěli jet ze dvou důvodů. Jednak byla tato opevněná vesnice s hliněnými zdmi (ksar) zapsaná do seznamu UNESCO a pak se tam taky natáčely scény ze slavného seriálu Hra o trůny. Vesnička si zahrála roli otrockého města Yunkai.

Na prohlídku vesnice jsme vyrazili hned ráno, abychom se vyhnuli invazi asijských turistů. Ksar se sice tváří starobyle, ale doopravdy vznikl až v 17. století. Nyní tam ale žije jenom pár rodin. Na prozkoumání vesničky nám bohatě stačily 3 hodiny. Vstup do areálu vesničky je zdarma a je možné se tam dostat přes most nebo zadními vraty přes vyschlé koryto řeky. Naproti Ait Ben Haddou se nachází malý kopeček, ze kterého je nejlepší výhled na celý ksar.

Z Ait Ben Haddou jsme se vydali po silnici N9 přes průsmyk Tizi n’Tichka. Bohužel silnice N9 je hlavním tahem do Marrákeše a jízdu jsme si popravdě moc neužili. Jednak byla cesta místy opravovaná nebo rozšiřovaná, takže se na různých místech tvořily zácpy a ve vzduchu koloval prach, a potom tam byl taky docela velký provoz. Samotný průsmyk Tizi n’Tichka (2 260 m n.m.) je spíš místem, kde se turistům nabízí vše možné a prodejci vás tam nenechají ani v klidu se pokochat horskou krajinou. Plusem je to, že silnice vede pohořím Atlas a co se týče výhledů, je dost zajímavá. Samozřejmě nechybí zatáčky.

Vrcholem zážitků tohoto dne bylo hledání ubytování v Marrákeši, které podle mapy na Booking.com mělo být hned u hlavní cesty, která vedla podél medíny. Na uvedené adrese jsme ale žádné ubytování nenašli. Zastavili jsme na okraji cesty a s hrůzou jsme pozorovali nekonečný roj malých motorek a skútrů, které se všude kolem nás hemžily v asijském stylu. Někdy dokonce i v protisměru.

Naše přítomnost vzbudila pozornost prodejce trafiky, který nám nabídl, že nás zavede k  ubytování. Oba jsme si mysleli, že jsme ten barák jenom o pár metrů přejeli. Ondra zůstal s motorkou a já jsem šla s prodejcem. Najedou vidím, že odbočuje do medíny. Byli jsme už dost daleko od hlavní cesty. Nejdřív jsme odbočili vpravo, pak jsme šli kousek rovně, pak vlevo a pak zase vpravo. Začala jsem mít obavy, kam mě ten Maročan vlastně vede a jestli mě vůbec dovede k Riad Abjaou. Po chvíli mě můj průvodce ale opravdu dovedl k našemu ubytování. Majitel nebyl doma a jeho manželka ani jeho hospodyně nemluvily anglicky. Zavolaly mu ale telefonem a domluvili jsme se, že nás vyzvedne u motorky a ukáže nám cestu k parkovišti. Parkování mělo být hned u baráku, ve skutečnosti bylo ale víc jak 200 metrů pěšky rušnými ulicemi. K motorce jsem se vrátila asi po 20 minutách.

A co dělal celou tu dobu Ondra? Zaparkoval motorku na opačné straně ulice, což mu zabralo dobrých pár minut, než si vybojoval prostor, aby vůbec mohl projel. Pak musel statečně odmítat hašiš, který mu nabízeli tři Maročani, a vysvětloval jim, že doopravdy nepotřebuje, aby ho někdo zavedl na ubytování. Mezi tím mi stihnul napsat es-em-esku: „Kde jsi?“ Kluci ale pořád nechápali, na koho tam Ondra vlastně čeká. Když mě zahlédli, jak se vracím, zeptali se mého přítele, jestli náhodou nejsem jeho sestra. Anglické slovíčko girlfriend jim nic neříkalo. Chtě-nechtě, Ondra mě musel prohlásit za svou manželku. 🙂

Měli jsme štěstí, že nás oslovil upřímný člověk a všechno dopadlo dobře. Majitel Riad Abjaou nás vyzvedl, nechali jsme motorku na hlídaném parkovišti a mohli jsme si dát oraz. Podrobnější exkurzi města jsme si naplánovali až na druhý den.

Marrákeš — Essaouira

Dopoledne jsme se courali po medíně a navštívili jsme pár míst, které jsme uznali za zajímavé. Doporučujeme například hlavní náměstí Jama El f’na a tradiční tržiště souk Semmarine. Kousek od náměstí se nachází největší mešita v Marrákeši — Kutubíja, která pochází z 12. století. Pokud nejste muslimové jako my, na mešitu se budete moct dívat jenom z venku. Z placených atrakcí jsme se spontánně rozhodli podívat na Saadské hrobky a palác El Badi. Prohlídky nás ale moc neoslovily. Podruhé už bychom tam asi nešli.

Z Marrákeše jsme se vydali po silnici R207 do letoviska As-Sawíra — Essaouira. Ze samotné Marrákeše ale nebylo úplně jednoduché se vymotat. Nejdřív jsme zjistili, že strejda na hlídaném parkovišti místo 1 EUR, které uvádělo naše ubytování, chce za naši motorku 4 EUR. Zkoušeli jsme se hádat, ale nemělo to smysl. Zaplatili jsme a připojili jsme se do hektického městského provozu. Bylo sice vedro, ale i tak jsem byla asi víc zpocená z těch šílených řidičů kolem nás. Všechno jsme ale zvládli bez jediného škrábance.

Než jsme dojeli do Essaouiry, zastavili nás policajti. Nelíbila se jim naše rychlost, která byla prý o 20 km vyšší než bylo dovoleno. Nejdřív chtěli asi 300 MAD, nakonec to Ondra nějak ukecal na 100 a mohli jsme pokračovat.

Ve městě jsme strávili jeden a půl dne. Chtěli jsme si dopřát trochu odpočinku, dát si něco jiného k jídlu než tažín a taky vyprat hadry. Záleželo nám na tom, abychom se nemuseli motat v úzkém centru s motorkou, proto jsme se rozhodli pro skromný Hotel Borj Mogador asi 2 kilometry od centra.

Co je zajímavého k vidění v Essaouiře? Letovisko leží u Atlantského oceánu, proto určitě doporučujeme vydat se na procházku po dlouhé písečné pláží. Uvidíte tam i hodně (kite) surfařů. Od oceánu docela dost fouká a je to tak ideální místo pro milovníky tohoto sportu. Pak se můžete vydat do medíny se zachovalými městskými hradbami, které jsou také zapsané do seznamu UNESCO. Také tady se natáčely scény ze seriálu Hra o trůny, kde si Essaouira zahrála otrocké město Astapor. Můžete si zajít i do rybářského přístavu, ale nejlépe s deštníkem. Je tam totiž hodně racků, jestli víte co tím myslím. 🙂 Do města jezdí dost cizinců, takže nebyl problém si dát v restauraci i pivo nebo víno.

Essaouria — Casablanca

Předposlední den naší cesty po Maroku jsme vyrazili do Casablanky po silnici R301 a pak po poloprázdné dálnici A1. Čím blíž jsme byli Casablance, tím byl provoz na silnici hustší a hustší a řidiči jezdili jak chtěli. Asi nás nejvíc štvalo to, že místní nepoužívají blinkry a nedodržují jízdu v pruzích. Prostě si tam místo na silnici musí každý vybojovat. Na podobné chování řidičů už jsme byli zvyklí z Jordánska, ale stejně jsme byli rádi, že náš hotel byl asi 10 kilometrů od centra a nemusíme jet dál. Do centra Casablanky rozhodně na motorce nejezděte, pokud nechcete přijít k úrazu.

Z celé Casablanky nás vlastně zajímala jenom mešita Hassana II. — největší mešita v Africe a sedmá největší na světě. Její minaret je zároveň druhým největším na světě. Měli jsme štěstí, že chvíli poté, co jsme přišli, se otevřela obrovská vrata mešity a mohli jsme alespoň nahlédnout dovnitř. Do centra a zpátky jsme se svezli taxíkem, což byl sám o sobě velký zážitek. Jenom jsme čekali, kdy do někoho nabouráme, někoho škrábneme nebo kdy někdo nabourá do nás. Za cestu do centra si řidič taxíku (bez taxametru) řekl o 50 dirhamů. Zajímavé bylo, že při zpáteční cestě si jiný taxikář (s taxametrem) řekl za stejnou vzdálenost pouhých 17 dirhamů, přestože oba jezdili pro stejnou společnost.

Casablanca — Tanger Med

Poslední den jsme věnovali přesunu do přístavu. Pokračovali jsme po dálnici A1 a pak jsme se svezli po dálnici A4 do Tanger Med. Byl to první a jediný den, kdy nám za celou cestu po Maroku trochu zapršelo.

Jestli se někdy budete vracet do Evropy přes Tanger Med, dejte si pozor na jednoho šmelináře. Měli jsme ne něj smůlu. Odchytil nás asi 200 metrů před skutečným vjezdem do přístavu. Měl na sobě výstražnou vestu a tvářil se jako zaměstnanec přístavu. Mával na nás abychom zastavili. Chtěl abychom mu ukázali lístky na trajekt. Řekl nám kudy máme jet a řekl si u toho o 50 dirhamů. Měl v rukou naše lístky, takže jsme mu dali co chtěl. Lístky nám vrátil a jeli jsme dál. Až když jsme se blížili ke skutečnému vjezdu, tak nám došlo, že jsme se nechali tak blbě podvést. Jestli toho zmetka někdy potkáte, dejte mu pár facek i od nás.

Cesta domů aneb motorka i počasí zase zlobí

Dopluli jsme do Algeciras, a protože jsme se nalodili mezi prvními, museli jsme počkat, až ostatní odjedou, abychom i my mohli opustit trajekt. Ono to ale tak jednoduše nešlo. Motorka zase nechtěla startovat! Mysleli jsme si, že to bude opět konektor u spínače na páčce spojky, ale kvedlání konektorem ani jeho rychlé očištění nepomáhalo. Byli jsme na horní palubě a museli jsme nějak sjet dolů po rampě. Bez nastartované motorky jsme si netroufli sjíždět rampu spolu. A dobře jsme udělali. Když Ondra opatrně sjížděl dolů, tak mu na kluzké rampě podjelo přední kolo a plesknul sebou i motorkou o rampu. Z toho pohledu mě málem kleplo a spolu s neméně vyděšenou posádkou jsme spěchali na pomoc. Naštěstí se nic nestalo. Utrpěl jenom blinkr a Ondrovo ego. V pěti lidech jsme pomalu posouvali motorku dolů po rampě.

Motorku jsme vytlačili z trajektu a zkoušeli jsme ji nastartovat. V hlavách nám začala kolovat myšlenka, že je skoro deset hodin večer a my po celém dnu budeme ještě tlačit motorku 5 kilometrů k hostelu a budeme volat odtah. V té době jsme ještě nevěděli proč, ale motorka se po pár minutách probrala k životu a nastartovala. Jeli jsme tedy honem ven z přístavu a co nejrychleji k našemu hostelu, pro případ, že by si to motorka chtěla zase rozmyslet. Zvládli jsme to.

Druhý den ráno jsme se ani neoblékali do motorkářských věcí a šli jsme nejdřív k motorce zjišťovat, jestli nás vůbec odveze domů. Zase nestartovala. Improvizované přemostění spojkového spínače drátem nepomohlo. Spínač to nebyl. Všimli jsme si ale, že se při každém zmáčknutí tlačítka startéru ozvalo cvaknutí, ale samotný motor startéru se nehnul a ani se o to nepokusil. Podezření padlo na cívku, která zasouvá převod startéru. Na rozebírání startéru jsme neměli nářadí. Ondra ale zkusil zacloumat motorkou se zařazenou rychlostí. Pomohlo to. Kolečka převodovky se pootočila a startér zafungoval, jak měl. Věděli jsme, kde je problém, a získali jsme jistotu, že už to domů nějak zvládneme.

Z Algeciras do Prahy jsme jeli 5 dnů. Cestou domů jsme zažili nejhnusnější počasí, které se dalo srovnávat snad jenom s jízdou na motorce severním Norskem začátkem léta. Prakticky celou dobu nám pršelo a místy teplota klesala i ke čtyřem stupňům Celsia. Přestávky jsme dělali zhruba každou hodinu, večer dokonce i po půl hodině. Pokaždé jsme se 20 minut klepali u horkého čaje a čekali jsme, až aspoň trochu rozmrzneme. Cestou jsme nepotkali víc než pět motorek. Museli to být asi stejní blázni jako my. Kdo normální by jezdil v takovém počasí na motorce a ještě navíc po dálnici.

První den jsme zmrzlí a promočení dojeli do Salamanky. Pomalu se z toho stávala tradice, že jsme poslední dvě hodiny před cílem schytali ten největší slejvák. A to jsme tehdy ani nevěděli, že za to máme být ještě vděční…

V lehce vlhkých botách a rukavicích jsme další den ráno vyrazili do městečka Dax ve Francii. Půl dne se nám dařilo kličkovat mezi modrou oblohou a deštěm, a pak jsme tradičně dvě hodiny před cílem vjeli do největšího deště i s bouřkou. Rukavice jsme mohli ždímat. Zkoušeli jsme nemyslet na tu vodu, která nám čvachtala v botách, a doufali jsme, že v hotelu bude spousta toaleťáku, kterým vycpeme mokré boty, a že snad zítra to bude lepší.

Třetího dne, když jsme si oblékali mokré, studené a smradlavé ponožky, jsme doufali, že když dojedeme k Bordeaux, počasí k nám bude aspoň o trochu vlídnější. Po deseti minutách jízdy jsme vjeli do deště a naše vlhké boty a oblečení byly najednou zase mokré. Hned po ránu. Vidina toho, že pojedeme v mokrých hadrech ještě deset hodin, nás moc nepotěšila. Skoro celou cestu pršelo a když zrovna nepršelo a hadry nám trochu vyschly, zase jsme vjeli do deště a byli jsme mokří. Zapíchli jsme to ve Vichy. Dál jsme nebyli schopní jet. „Horší to už být nemůže“, říkali jsme si.

Z Vichy jsme jeli do městečka Kehl, které se nachází kousek od Štrasburku. Výjimečně nepršelo, dokonce svítilo sluníčko a bylo i o trochu tepleji. Zjistili jsme, že Francie je docela hezká, když zrovna neprší. Kdyby ještě měli levnější benzín a nemuseli jsme tam řešit nefunkční motorku, tak bychom ji snad i milovali.

Poslední den. Poslední úsek z Kehl do Prahy. Po ránu jsme byli rozmazlení suchými ponožkami a oblečením. Tento komfort jsme si ale bohužel dlouho nedopřáli. Po půl hodině jsme opět vjeli do deště a po chvíli jsme byli zase mokří. Toho dne jsme zažili to vůbec nejhorší počasí. Chcanec, přes který často nebylo ani vidět, měl skončit u Stuttgartu, ale Windy ta předpověď tentokrát moc nevyšla. V dešti jsme jeli skoro až k českým hranicím. Naštěstí jsme to ale všechno zvládli a dojeli ve zdraví a v jednom (zmrzlém) kuse domů!

Několik praktických informací

Ubytování

Nocleh jsme rezervovali obvykle den předem, občas i přímo daný den. Využívali jsme Booking.com a aplikaci Camping.Info. Bohužel jsme kvůli vydatným dešťům kempovali jenom jednou. Prakticky celou cestu jsme přespávali v penzionech, hostelech a levných hotelech. V Evropě se nám dařilo sehnat pokoje s koupelnou za 30-40 EUR za noc. Maroko bylo o dost levnější, ale platilo tam pravidlo: „Máš, co si zaplatíš.“ Za pokoj s koupelnou a snídaní jsme platili od 20 do 40 EUR za noc. Za ty peníze čekejte určitě nižší standard než třeba na Balkánu. Pokud vám záleží na čase, rozhodně si rezervujte ubytko s možností snídaně a večeře.

Stav silnic

Silnice, po kterých jsme jeli, byly většinou v dobrém stavu. V Německu, Franci a na severu Španělska byl dost velký provoz náklaďáků. Ve Španělsku doporučujeme jet po silnici E803 přes Valladolid směrem na Sevillu. Cesta je v dobrém stavu a je tam celkem malý provoz. Navíc se můžete kochat okolní krajinou.

V Maroku jsme si na silnice moc nemohli stěžovat. Na horší nebo nezpevněný povrch jsme narazili, jenom když jsme projížděli berberskými vesnicemi v Atlasu, v soutěsce Todra nebo v okolí Merzougy. Dobré je dávat si pozor na ovce nebo kozy, které se mohou nečekaně objevit na silnici nebo na ni skočit zrovna ve chvíli, kdy projíždíte kolem. Totéž platí i pro cyklisty a chodce, kteří se pohybují po celé šířce vozovky a na auta nebo motorky si moc nedávají pozor. Ve velkých městech, jako je třeba Casablanca nebo Marrákeš, moc nedoporučujeme jezdit do centra kvůli hektickému provozu, stylu řízení místních a problémům s parkováním v medíně. Pokud na to není člověk zvyklý, tak se může velice snadno dostat do problémů.

Silniční poplatky

Silničním poplatkům jsme se vyhnuli jenom v Německu, kde se za dálnice neplatí.

Ve Francii jsou dálnice zpoplatněné. Mají mýtné brány (většinou bez obsluhy), které vám automaticky naúčtují částku za projetý úsek. Párkrát se nám stalo, že nám naúčtovali poplatek za auto místo poplatku za motorku. Rozdíl v ceně nám ale pak zpětně vrátili na kartu. Nevýhodou bylo to, že se mýtné brány občas nacházely jenom pár kilometrů od sebe. Sundávat a oblékat mokré rukavice každých pár minut kvůli placení není zrovna pohodlné. Za projeté úseky jsme platili zhruba od 1 EUR do 15 EUR.

Ve Španělsku se nám podařilo jet v drtivé většině po nezpoplatněných silnicích. Pouze na severu u San Sebastianu a pak okolo Sevilly jsme platili za průjezd po dálnici. Byly tam opět mýtné brány (s obsluhou) a bylo možné platit kartou. Za projeté úseky jsme platili od 7 EUR do 14 EUR.

V Maroku jsme jeli zpoplatněným úsekem dálnice A1 z Casablancy do Tanger Med a kousek po dálnici A4 z Tanger Med směrem na Chefchaouen. V Maroku jsou mýtné brány (s obsluhou), ale pozor, nemohli jsme tam platit kartou. I přes to, že na některých branách byly samolepky Visa nebo Mastercard, vždycky po nás chtěli hotovost. Za dálniční poplatky v Maroku jsme utratili kolem 220 MAD.

Benzín a benzínky

Ceny benzínu v západní Evropě byly na naše poměry dost vysoké. V Německu jsme platili cca 1,60 EUR za litr a ve Franci cca 1,61 — 1,81 EUR za litr. Španělsko nás trochu potěšilo. Tam jsme platili cca 1,28 — 1,43 EUR za litr. Důležité je zmínit, že jsme tankovali u dálnic, proto byly ceny ještě o něco vyšší. Co se týče benzínek, v Německu a ve Francii nabízely všechno možné. Byly velké a moderní. Ve Španělsku jsme narazili hlavně na menší benzínky, často na samotě, uprostřed ničeho. Vzdálenost mezi benzínkami byla občas i 60 km. Mezi benzínkami bylo ale hodně odpočívadel, u kterých se dalo bez problému zastavit.

V Maroku stál benzín cca 10,81 — 11,19 MAD za litr. Benzínky byly s obsluhou a v drtivé většině případů berou jenom hotovost (vyjma třeba Shell, kde se dá platit kartou). Zajímavostí bylo, že jídlo na benzínkách nebylo tak předražené jako v Evropě. Na některých vařili dokonce i tažín. Na větších benzínkách se dalo najíst, na menších bylo možné si dát jenom kafe nebo čaj. Dobře je počítat s většími vzdálenostmi mezi benzínkami. Hlavně v pohoří Atlas. Připravte se také na více či méně smradlavé turecké záchody.

Jídlo

V Maroku jsme vždy měli sladkou snídani. Servírovali lívance, různé druhy marmelády, máslo, marocký chleba (khobz), mátový nebo černý čaj, čerstvý džus, občas vajíčko na tvrdo. Typickým marockým jídlem je tažín. Stejně tak se jmenuje nádoba, ve které se vaří jídlo. Tažín je dušené maso se zeleninou. My jsme nejčastěji měli tažín s kuřecím masem. Ochutnali jsme i kefta tažín, což jsou mleté hovězí nebo jehněčí kuličky s volským okem. Když jsme měli hlad, stačilo říct kouzelné slovo „tažín“ a hned jsme se domluvili.

Závěr

Cesta do Maroka na motorce byla naší druhou větší společnou cestou, kterou jsme podnikli. Zabrala nám tři týdny. Ve zkratce:

  • strávili jsme 21 dnů na cestě od 19. 10. 2019 do 8. 11. 2019,
  • najeli jsme 8806 kilometrů,
  • nejchladněji bylo okolo Vichy — pouze čtyři stupně Celsia,
  • nejtepleji bylo v Marrákeši — 28 stupňů Celsia,
  • jednou nás museli odtáhnout,
  • nejdražší cesta taxíkem byla ve Francii — 58 EUR za 20 kilometrů,
  • nejdražší benzín byl ve Francii,
  • v Maroku jsme pět dnů po sobě jedli tažín,
  •  za celou cestu jsme neměli žádné zažívací problémy,
  • dostali jsme jednu pokutu,
  • jednou jsme se pohádali,
  • celkem nás naše třítýdenní cesta vyšla včetně všech poplatků (jídlo, benzín, dálniční poplatky, noclehy, vstupenky atd.) na zhruba 25 000 Kč za osobu.

česky | polski

Wyprawa na motocyklu do Maroka była pełna przygód. Już teraz nam brakuje wspaniałej, marokańskiej herbaty miętowej, chleba a nawet tażinu, który piątego dnia z rzędu nas przyprawiał o mdłości. Walczyliśmy z pogodą i humorzastym motocyklem. Mało brakowało abyśmy do Maroka nie dojechali wcale. Czytajcie dalej. 🙂

Droga do Maroka: humorzasty motocykl i pogoda pod psem

Miała to być zwyczajna i nudna jazda po autostradzie. Myśleliśmy, że najciekawsza część wyprawy czeka nas aż za 5 dni, kiedy dotrzemy do Maroka. Rozrywkę mieliśmy zapewnioną już drugiego dnia we Francji, kiedy na parkingu Aire d’Ecot niedaleko od Montbéliard motocykl nas przestał posłuchać. Nie działały kierunkowskazy, światła, padła deska rozdzielcza… Próbowaliśmy wymienić bezpiecznik, ale ten nowy szybko się spalił, kiedy tylko otoczyliśmy kluczykiem. Rozebraliśmy maszynę i skontrolowaliśmy kable, ale nic podejrzanego nie znaleźliśmy. Nie pozostało nam nic innego jak zadzwonić po pomoc drogową. Nasz V-Strom skończył na lawecie a my razem z nim. Tak powstały nasze pierwsze zdjęcia z podróży. Przynajmniej pogoda nam dopisała.

Była niedziela a my mogliśmy tylko niecierpliwie siedzieć na tyłkach i czekać do poniedziałku na jakiekolwiek wieści z autoserwisu, gdzie odwieźli motor. Nie wiedzieliśmy co będzie dalej. Co więcej, byliśmy w Pont-les-Moulins, wiosce, gdzie diabeł mówi dobranoc. Oprócz naszego hotelu było tam kilka domów, kościół i cmentarz. Najbliższe restauracje i sklepy były za 5 kilometrów. Motocykl był w autoserwisie w Clerval, dwadzieścia kilometrów od hotelu.

W poniedziałkowe popołudnie nadeszła smutna wieść. Pomoc drogowa nie znalazła ani jeden wolny motoserwis, a po konsultacji z czeskim serwisem Suzuki dowiedzieli się, że przy tego typu usterkach wymieniają wszystkie kable, co w efekcie oznacza czterdzieści godzin pracy. Z francuską stawką godzinową naprawa motocyklu dosięgłaby jego aktualnej ceny… Zaproponowano nam odholowanie do Czech, na które skinęliśmy. Byliśmy zrezygnowani. Anulowaliśmy bilety na prom do Maroka i zaczęliśmy szukać biletów lotniczych, abyśmy mogli uratować dwa i pół tygodnia urlopu, który nam został. Nie minęło pół godziny, kiedy telefon zaczął znowu dzwonić. Tym razem pomoc drogowa oznajmiła, że motocykl działa i we wtorek możemy go odebrać. Ponoć udało się go naprawić w autoserwisie, gdzie skończył w niedzielę. Los płatał nam figle.

W autoserwisie dowiedzieliśmy się, że rozebrali tylną część motocykla a potem złożyli go kupy, ale żadną usterkę nie znaleźli. Mechanik wskazywał na tylne światło i ciągle powtarzał coś po francusku. Nie byliśmy pewni w jakim stanie jest motocykl, ale raz się żyje, zaryzykowaliśmy. Wiedzieliśmy, że jeśli motor się znowu popsuje od razu zadzwonimy po pomoc drogową, a ta nas odholuje z powrotem do Czech. Z uczuciem niepewności i tego czym nas motocykl może zaskoczyć, zdecydowaliśmy kontynuować podróż do Maroka. Nie mieliśmy nic do stracenia.

Nie tylko motocykl dał się nam we znaki. Walczyliśmy również z pogodą, która nie miała dla nas żadnej litości. W tej przeklętej Francji, gdzie tanie jest tylko wino i gdzie motor sobie zrobił wakacje, padało nam praktycznie cały czas. Temperatury wahały się od ośmiu do dziesięciu stopni Celsjusza. Każdego dnia próbowaliśmy wysuszyć śmierdzące skarpety i przemoczone ubranie.

Hiszpania była trochę gościnniejsza. Jak tylko przekroczyliśmy granicę, wyszło słońce i przestało padać. Niestety wieczorem, kiedy jechaliśmy do Tordesillas, była bardzo zimno. Na zewnątrz było tylko pięć stopni. Następnego dnia jeszcze przez dwie godziny marzliśmy, ale im dalej jechaliśmy na południe, tym było cieplej a słońce grzało coraz mocniej. Po drodze motor miał dla nas dalszą niespodziankę. Przestał odpalać. Na szczęście problem dotyczył bolączki wszystkich Suzuki — źle chronionego rozrusznika, z którym jest połączony czujnik położenia sprzęgła. Rozrusznik oczyściliśmy i bez dalszych problemów dojechaliśmy do Algeciras, skąd mieliśmy płynąć promem do Tangeru Med. Powiedzieliśmy sobie, że do Maroka się dostaniemy i gdybyśmy mieli motor dopchać do portu. Na szczęście wszystko dobrze poszło.

Witajcie w Maroku, czyli motocyklową podróż czas zacząć

Około dziesiątej rano dopłynęliśmy do portu w Tangeru Med. Byliśmy gotowi na czekanie w długiej kolejce i pytania nieustępliwych celników, ale ku naszemu zdziwieniu formalności załatwiliśmy błyskawicznie. Celnik zapytał dokąd jedziemy i czy nie mamy drona. Nawet nas za bardzo nie kontrolowano w odróżnieniu do pozostałych podróżnych, którzy chyba załadowali do auta cały dom.

Pierwsze wrażenia z Maroka były pozytywne. Spodziewaliśmy się, że podobnie jak w Jordanii, na tutejszych drogach zobaczymy szalonych kierowców. Byliśmy zaskoczeni umiarkowanych ruchem i dość kulturalnym zachowaniem kierowców. Nareszcie było na tyle ciepło, że mogliśmy ściągnąć podpinki z kurtek i goreteksowe rękawice.

Tanger Med — Szafszawan

Tego dnia zmierzaliśmy do Szafszawan (Chefchaouen). Miasto słynie z tego, że domy w medynie (starym mieście) są pomalowane niebieskim kolorem. Z tego powodu Szafszawan jest lepiej znany jako „Niebieskie Miasto“. Tutejsze domy ponoć wymalowali na niebieski kolor Żydzi, którzy uciekli z Hiszpanii w XV wieku i osiedlili się w miasteczku. Jeśli przyjedziecie tutaj na przykład z powodu zdjęć, które zobaczyliście na Instagramie, nie będziecie rozczarowani. Naszym zdaniem Szafszawan był jednym z najpiękniejszych marokańskich miast, które widzieliśmy. W medynie spędziliśmy kilka godzin. Wędrowaliśmy wąskimi, często stromymi uliczkami, którymi spacerowało dużo kotów.

Po doświadczeniach naszych znajomych mieliśmy trochę obawy, abyśmy w Maroku nie musieli doświadczyć problemów żołądkowych. Aby przygotować się na tę sytuację nauczyłam się zdania: Puis-je avoir un médicament pour la diarrhée. W wolnym tłumaczeniu oznacza Poproszę lek na biegunkę. Tak przynajmniej mi to przetłumaczył Google Translator. W Maroku nie było się tak łatwo dogadać. W Szafszawan chcieliśmy kupić plastry w aptece. Dogadaliśmy się wtedy, kiedy pokazaliśmy obrazek plastrów w telefonie. Choć część Marokończyków mówi po francusku, w aptece po francusku (ani w żadnym dalszym języku) się nie porozumieliśmy. Gdyby szło o sraczkę, chyba ratowalibyśmy się pantomimą.

Większość turystów mieszkała w medynie. Chcieliśmy ominąć centrum szerokim łukiem, dlatego zarezerwowaliśmy nocleg w hotelu około trzech kilometrów od centrum. Piliśmy tam najlepszą miętową herbatę w całym Maroku.

Szafszawan — Fez

Z Szafszawan wyruszyliśmy drogą N13 a potem N4 do Fezu — najstarszego i najsłynniejszego miasta w Maroku. Po kilku godzinach jazdy czekał nas przedsmak marokańskiego krajobrazu. Pośród żółtych wzgórz dostrzegliśmy zaporę wodną Baragge Sidi Chahed, przy której się na chwilę zatrzymaliśmy.

Z początku nie planowaliśmy jechać do Fezu, ale teraz wiemy, że byłby to błąd. Miasto jest warte odwiedzin i chętnie byśmy tam wrócili. Na Booking.com znaleźliśmy zakwaterowanie tuż przy medynie — hotel Bab al Madina z bardzo pomocnym Muhammadem, który nas zaprowadził do garbarni Chouara.

Wspomniana garbarnia jest największą w całym Fezu. Do dzisiaj się tam farbuje w różnych pojemnikach cztery rodzaje skóry sposobem znanym od średniowiecza. Za wstęp nic nie płaciliśmy. Przed wejściem dali nam kilka gałązek mięty, abyśmy przeżyli nieprzyjemny zapach, ale właściwie w ogóle nie śmierdziało, ponieważ pracownicy garbarni już mieli fajrant. Dowiedzieliśmy się, że skórę najpierw namacza się w gołębich odchodach, które w mieście skupuje się za 9 EUR za kg! Następnie skórę namacza się w barwach, a potem zostawia się na słońcu do wysuszenia.

W każdej garbarni jest sklep ze skórzaną galanterią, do którego was chętnie zaprowadzą. Trik bezpłatnego wstępu polega na tym, że co prawda nie płacicie za wejście, ale oczekuje się od was, że sobie coś w tym sklepie kupicie. I nawet jeśli nie chcecie nic kupić, czujecie wyrzuty sumienia, ponieważ mieliście przewodnika, który za darmo was oprowadził a wy mu nie zostawicie ani grosza. Sprytne, nie?

W garbarni Chouara na szczęście uniknęliśmy tej sytuacji. Nasz przewodnik nie chciał nawet napiwek. Myślimy, że było to spowodowane tym, że znał Muhammada. Potem niestety daliśmy się nabrać na darmowy wstęp do innej, małej garbarni. Zaprowadził nas tam chłopak, na którego natknęliśmy się na ulicy. Kiedy nic tam nie kupiliśmy, zabrał nas do sklepu swojego wujka, gdzie sprzedawano olejki i przyprawy. Chcieliśmy, aby nam już dali spokój, dlatego kupiliśmy trochę cynamonu. Niestety to nie wystarczyło. Zawiódł nas do innego, oczywiście rodzinnego sklepu z dywanami. Nasza cierpliwość się skończyła i powiedzieliśmy mu, że chcemy zwiedzić miasto sami. Chłopak nie pałał entuzjazmem nad naszym pomysłem, ale dał nam spokój.

Medyna jest jednym, wielkim targowiskiem (souk). Po obu stronach wąskich uliczek sprzedaje się wszystko od pamiątek, przez ubrania po krowią głowę. Nie da się tam szybko chodzić. Możecie jedynie płynąć z tłumem turystów i miejscowych. Nie chcieliśmy nic kupować, a jeśli ktoś nam coś proponował, wystarczyło odmówić i iść dalej.

Zdarzyło się nam przez przypadek wejść do ślepej uliczki. Kiedy chcieliśmy zawrócić, doczepił się do nas jeden smarkacz. Najpierw nas zapraszał na kawę, ale kiedy odmówiliśmy, chciał pieniądze. Kiedy po raz drugi usłyszał „nie“, wycedził: „Fuck you!“ i odszedł. Spotkaliśmy się również ze zabawną sytuacją, kiedy miejscowi pokazywali na Andrzeja mówiąc: „Ali Baba!“

Fez — Jezioro Tislit

Następnego dnia pojechaliśmy drogą N8 w kierunku Jeziora Tislit w górach Atlas. Po drodze mijaliśmy miasteczko Ifrane, które nas zainteresowało swoim europejskim i nowoczesnym wyglądem. Jak się później dowiedzieliśmy, Ifrane jest znanym letniskiem i zimowym ośrodkiem.

Aby zaoszczędzić kawał drogi, wybraliśmy skrót, który wiódł lokalną drogą P3124. Obawialiśmy się o to, aby nie był jakiś off-road. Na szczęście martwiliśmy się na zapas. Na drodze było mało pojazdów i była ona przepiękna. Ujrzeliśmy pierwsze wierzchołki gór. Zanim dojechaliśmy do Jeziora Tislit, kilka razy zatrzymywaliśmy się, aby zrobić zdjęcia górskiej krainy. Sam widok jeziora w wieczornym świetle zapierał dech w piersiach.

Z Jeziorem Tislit łączy się legendarna opowieść o dwóch zakochanych. Jest to w zasadzie marokańska wersja Romea i Julii z tym, że młodzi kochankowie uciekli w góry, gdzie płakali tak długo, aż z ich łez powstały dwa jeziora — Tislit (kobieta) oraz Isili (mężczyzna). Zakochani byli zdesperowani i nie widzieli wyjścia z całej tej sytuacji. Zdecydowali się utopić, każdy w swoim jeziorze. Legenda mówi, że kochankowie spotykają się ze sobą każdej nocy.

Mieliśmy upatrzone miejsce na nocleg nad jeziorem w Auberge Tislit. Zakwaterowanie było skromne, ale szlachetność i gościnność berberskiej gospodyni była bezcenna. Niestety mój survivalowy, sześć lat nie odkurzony francuski nie wystarczył na to, abyśmy się w pełni mogli porozumieć z płynnie mówiącą Berberką. Kiedy drugiego dnia się żegnaliśmy, powiedziałam, że żałuję, że mój francuski nie jest dobry. Ona mnie przytuliła i odparła, że to nie szkodzi. Był to naprawdę najpiękniejszy i najbardziej prawdziwy moment z całej podróży do Maroka.

Jezioro Tislit — Todra — Merzouga

Pożegnaliśmy się Jeziorem Tislit i wyruszyliśmy przez Atlas w kierunku Todry aż do Merzougi. Jechaliśmy drogą R317 a następnie R703 w kierunku Todry. Jazda górami Atlas była niezapomniana. Czasami spotkaliśmy jakieś auto a kierowcy nas w większości pozdrawiali dźwiękiem klaksonu. Przejeżdżaliśmy przez małe, ubogie berberyjskie wioski, w których obecność naszego motocyklu przyciągała uwagę. Po prostu motocykl w biedniejszych miejscach zawsze wzbudza zainteresowanie.

Ciekawe było to, że w Maroku młodsze dzieci przyjacielsko nam machały, natomiast ci starsi witali nas środkowym palcem i międzynarodowym okrzykiem: „Fuck you!”. Czasami jakiś smarkacz rzucił w naszym kierunku kamień.

Droga była miejscami dziurawa, głównie w wioskach i brodach rzek, które nie były tutaj rzadkością. Poza tym nie mogliśmy narzekać. Na wysokości dwóch tysięcy metrów jechaliśmy po dobrej, asfaltowej nawierzchni. Pogoda nam dopisała. Mogliśmy podziwiać górskie krajobrazy, które chętnie i często fotografowaliśmy.

Wąwóz Todra pozostawił w nas mieszane uczucia. Z jednej strony jest to malownicze miejsce, które warto zobaczyć. Blisko czterdziestokilometrowa droga wiedzie pośród wysokich, skalnych ścian i jest jedną z najciekawszych w Maroku. Jest to dość spokojne miejsce, z wyjątkiem kilku ostatnich kilometrów, które są bardziej turystyczne. Z drugiej strony, rzeka Todra ma duży wpływ na stan drogi. Jej nawierzchnia jest dość garbata i nierówna. Mało brakowało, abyśmy w jednej dziurze zostawili przednie koło, kiedy jadący z naprzeciwka jeep zmusił nas do zjechania na pobocze.

Z Todry kontynuowaliśmy jazdę po drodze R702 w kierunku Merzougi. Myśleliśmy, że po drodze na pustynię już nic ciekawego nas nie spotka. Nasze tyłki potrzebowały odpocząć, dlatego zatrzymaliśmy się na poboczu, około 50 metrów przed jakąś wioską. Nie chcieliśmy wzbudzić zainteresowania, szczególnie nie chcieliśmy, aby nam ktoś znowu coś proponował. Po kilku sekundach na ulicy pojawili się miejscowi. Jeden z nich zaproponował nam kawę i nocleg, ale musieliśmy odmówić. Potem przyszły dzieci. Trzy małe dziewczynki stały u motocyklu i ciekawie na nas patrzyły. Myśleliśmy, że będą chciały od nas pieniądze, my powiemy „nie” a nasza znajomość zakończy się środkowym palcem. Ale nic z tych rzeczy. Dziewczynki chciały sobie pogadać. Po francusku. Powiedzieliśmy jak się nazywamy, ile mamy lat i skąd jesteśmy. Lekcję geografii dopełniły flagi Polski i Czech, które mieliśmy na kufru. Było to miłe doświadczenie, które chętnie wspominamy.

Po zmianie czasu 28 października mieliśmy jakieś dziwne uczucie, że chyba źle nam idą zegarki, a właściwie nie jesteśmy pewni, która jest godzina. Pytaliśmy o to na recepcji w Merzoudze, gdzie się dowiedzieliśmy, że jest to problem w całym Maroku. Władze kraju zniosły zmianę czasu z letniego na zimowy, ale sieci telefoniczne nie zdążyły tego wprowadzić w życie. Dlatego po 28 października czas na telefonie posunął się automatycznie, choć w rzeczywistości miał zostać bez zmiany.

Merzouga jest turystyczną miejscowością, gdzie Marokańczycy będą wam proponować jazdę na wielbłądach i inne atrakcje. Kiedy jechaliśmy na zakwaterowanie, ruszyły za nami dwa Hiluxy naganiaczy turystów. Trąbili na nas i chcieli, abyśmy się zatrzymali. Byli naprawdę natrętni. Na taki scenariusz się przygotujcie. Mimo to, było warto tutaj przyjechać, aby zobaczyć piaszczyste wydmy i przepiękny zachód słońca w Erg Chebbi. Nocleg mieliśmy tuż przy pustyni w Auberge Africa. Jedliśmy tam najlepszy tażin w całym Maroku.

Merzouga — Dades — Ajt Bin Haddu

Minusem tego, że pojechaliśmy aż do Merzougi było to, że musieliśmy się potem kawałek wrócić. Czekała nas długa droga. Rano wyruszyliśmy z Merzougi po drodze N12 i N13. Obie trasy były równe i bez jednego zakrętu. Wydawało się, że prowadzą do nieskończoności. Mimo tego nie nudziliśmy się, ponieważ drogi wiodły piękną i ciekawą krainą — półpustynią. Następnie wykorzystaliśmy malowniczy skrót przez góry drogą R113 do Tinerhiru. Ruch na drogach był minimalny a jazda była prawdziwą przyjemnością.

Naszym głównym celem był wąwóz Dades. Prowadziła tam droga R704 — wąska trasa przez małe, ruchliwe wioski. To najciekawsze czekało nas po około 45 minutach. Jazda po kilku serpentynach należała do tych trudniejszych. I choć na zdjęciach to nie wygląda, szosa była bardzo wąska i stroma. Przejazd serpentynami nie był łatwizną. Jeśli będziecie w Maroku zapiszcie sobie wąwóz Dades na swoją listę. Warto tam pojechać mimo tego, że na to najciekawsze trzeba trochę poczekać.

Z wąwozu wróciliśmy na szosę N10 i pojechaliśmy do Ajt Bin Haddu, gdzie dotarliśmy dopiero wieczorem.

Ajt Bin Haddu — przełęcz Tizi n’Tichka — Marrakesz

Do Ajt Bin Haddu chcieliśmy przyjechać z dwóch powodów. Po pierwsze jest to ufortyfikowana wioska z glinianymi murami (ksar), która została zapisana na listę UNESCO. Po drugie, nakręcono tam sceny ze słynnego serialu Gra o tron. Ajt Bin Haddu zagrało niewolnicze miasto Yunkai.

Zwiedzanie zaczęliśmy rano, abyśmy mogli uniknąć inwazji azjatyckich turystów. Ksar powstał w XVII wieku, ale obecnie mieszka tam tylko kilka rodzin. Na eksplorację wioski wystarczyły nam trzy godziny. Wstęp do areału jest darmowy, można tam wejść po moście lub tylną bramą przez wyschnięte koryto rzeki. Naprzeciwko Ajt Bin Haddu znajduje się małe wzgórze z którego roztacza się chyba najlepszy widok na cały ksar.

Z Ajt Bin Haddu pojechaliśmy drogą N9 przez przełęcz Tizi n’Tichka. Niestety szosa N9 jest głównym traktem do Marrakeszu a jazda nie należała do najprzyjemniejszych. Miejscami była remontowana lub poszerzana, dlatego w kilku odcinkach tworzyły się korki, a w powietrzu unosił się dławiący kurz. Był tam też wzmożony ruch aut i ciężarówek. Przełęcz Tizi n’Tichka (2260 m n.p.m.) jest miejscem, gdzie turystom oferuje się różne przedmioty. Przekupnicy nie dają wam spokojnie nacieszyć się górskim krajobrazem. Zaletą drogi jest to, że wiedzie górami Atlas i pod względem widoków jest interesująca. Oczywiście nie brakuje zakrętów.

Zwieńczeniem tego dnia było szukanie zakwaterowania w Marrakeszu, które według mapy na Booking.com miało się znajdować tuż przy drodze głównej, która wiodła wzdłuż medyny. Na podanym adresie nic nie znaleźliśmy. Zatrzymaliśmy się na poboczu i z przerażeniem spoglądaliśmy na niekończący się rój małych motorów i skuterów, które mijały nas niczym w Azji. Niektóre jechały pod prąd.

Nasza obecność wzbudziła zainteresowanie sprzedawcy jednego kiosku, który zaproponował pomoc w znalezieniu naszego hotelu. Myśleliśmy, że budynek minęliśmy o kilka metrów. Andrzej został z motocyklem, a ja poszłam ze sprzedawcą. Nagle patrzę, że skręcamy do medyny. Byliśmy już daleko od drogi głównej. Najpierw skręciliśmy w prawo, potem poszliśmy prosto, potem w lewo i w prawo. Zaczęłam mieć obawy, dokąd mnie ten Marokańczyk prowadzi i czy w ogóle mnie zaprowadzi do Riad Abjaou. Okazało się, że mój przewodnik znał to miejsce. Właściciel nie był w domu a jego żona i gospodyni nie mówiły po angielsku. Udało mi się z nim dogadać przez telefon. Mieliśmy się spotkać przy naszym motocyklu, skąd nas zaprowadzi na parking. Mimochodem wspomniany parking miał być przed Riad Abjaou, ale w rzeczywistości znajdował się około 200 metrów dalej. Znalezienie hostelu i powrót na drogę główną zabrały mi 20 minut.

Co robił Andrzej przez ten cały czas? Zaparkował motor na drugiej stronie ulicy, na co potrzebował kilka dobrych minut zanim wywalczył sobie trochę miejsca, aby w ogóle mógł przejechać. Potem trzej Marokańczycy kilka razy proponowali mu haszysz. Szlachetną ofertę musiał konsekwentnie odrzucać. Tłumaczył im, że czeka tutaj na kogoś i nie, naprawdę nie potrzebuje, aby go ktoś zaprowadził do hotelu. W międzyczasie zdążył mi napisać esemesa o treści: „Gdzie jesteś“? Chłopaki ciągle nie rozumieli na kogo Andrzej tak właściwie czeka. Kiedy mnie zobaczyli, zapytali się Andrzeja, jeśli przypadkiem nie jestem jego siostrą. Angielskie słowo „girlfriend“ nic im nie mówiło. Chcąc, nie chcąc Andrzej musiał mnie ogłosić swoją żoną 🙂

Mieliśmy szczęście, że trafiliśmy na uczciwego człowieka i że wszystko dobrze się skończyło. Właściciel Riad Abjaou przyszedł po nas, zostawiliśmy motor na strzeżonym parkingu i mogliśmy odpocząć. Szczegółowe zwiedzanie miasta zaplanowaliśmy na następny dzień.

Marrakesz — As-Suwajra

Do południa błądziliśmy uliczkami medyny i przy okazji zobaczyliśmy kilka miejsc, które nas zaciekawiły. Polecamy pójść na przykład na plac Dżami al-Fana oraz na tradycyjne targowisko souk Semmarine. Niedaleko od placu znajduje się największy meczet w Marrakeszu — Meczet Księgarzy, który pochodzi z XII wieku. Jeżeli nie jesteście muzułmanami jak my, będziecie mogli budynek oglądać jedynie z zewnątrz. Jeśli chodzi o płatne atrakcje, spontanicznie wybraliśmy się do nekropolii Sadytów oraz pałacu El Badi, ale zwiedzanie nie wywarło na nas wielkiego wrażenia.

Z Marrakeszu pojechaliśmy drogą R207 do letniska As-Suwajra. Jednakże z samego miasta nie było łatwo się wydostać. Najpierw dziadek na parkingu zamiast 1 EUR, które podawał nasz hotel, chciał 4 EUR za motocykl. Nie miało sensu się o to kłócić. Zapłaciliśmy i włączyliśmy się do chaotycznego, miejskiego ruchu. Byłam bardziej spocona z tych szalonych kierowców wokół nas niż z tego upału. Wszystko dobrze się skończyło i wyjechaliśmy z miasta bez szwanku.

Zanim dojechaliśmy do As-Suwajry, zatrzymała nas policja. Nie podobała się im nasza prędkość, która była o około 20 kilometrów wyższa od dozwolonej. Najpierw chcieli nas ukarać mandatem w wysokości 300 MAD, ale na koniec Andrzej wynegocjował 100 MAD i mogliśmy jechać dalej.

W miasteczku spędziliśmy półtora dnia. Potrzebowaliśmy odpocząć, zjeść coś innego niż tażin oraz wyprać ciuchy. Zależało nam na tym, abyśmy nie musieli jechać do medyny, dlatego wybraliśmy skromny Hotel Borj Mogador, który znajdował się około 2 kilometrów od centrum.

Co ciekawego można zobaczyć w As-Suwajrze? Letnisko leży nad Oceanem Atlantyckim, dlatego warto pójść na spacer po długiej, piaszczystej plaży. Zobaczycie tam wielu (kite) surfingowców. Od oceanu wieje silny wiatr i dlatego jest to idealne miejsce dla miłośników tego sportu. Potem możecie pójść do medyny, która posiada zachowane mury miejskie zapisane na listę UNESCO. Nakręcono tutaj sceny z serialu Gra o tron, w którym miasteczko wcieliło się w niewolnicze miasto Astapor. Możecie zaglądać do portu rybackiego, ale najlepiej zabierzcie ze sobą parasol. Je tam wiele mew, jeśli wiecie co mam na myśli. 🙂 Do As-Suwajry przyjeżdża dużo obcokrajowców, dlatego w większości restauracji mają piwo lub wino.

As-Suwajra — Casablanka

W przedostatni dzień naszego pobytu w Maroku wyruszyliśmy do Casablanki drogą R301, a następnie jechaliśmy prawie pustą autostradą A1. Im bardziej zbliżaliśmy się do naszego celu, tym ruch gęstniał z każdym przejechanym kilometrem a kierowcy jeździli według własnych zasad. Chyba najbardziej nas wkurzało to, że tubylcy nie korzystają z kierunkowskazów i nie trzymają się swojego pasu. Po prostu miejsce na jezdni każdy sobie musi wywalczyć. Podobne zachowanie kierujących znaliśmy z Jordanii, ale i tak cieszyliśmy się, że nasz hotel znajdował się około 10 kilometrów od centrum. Jazda na motocyklu do centrum Casablanki to naszym zdaniem nie jest dobry pomysł, chyba że jesteście ludźmi o stalowych nerwach i lubicie adrenalinę.

W Casablance chcieliśmy zobaczyć tylko Meczet Hassana II — największy meczet w Afryce oraz siódmy największy na świecie. Jego minaret jest jednocześnie drugim najwyższym na świecie. Kiedy przyszliśmy na miejsce, akurat otwarto wielkie wrota meczetu i mogliśmy do niego zaglądnąć. Do centrum i z powrotem dojechaliśmy taksówką, co było dość niezłą atrakcją. Czekaliśmy na to, kiedy komuś wgnieciemy zderzak albo przynajmniej urwiemy lusterko. To, że ktoś się z nami zderzy też braliśmy pod uwagę. Za podwiezienie do centrum taksówkarz (bez taksometru) chciał 50 dirhemów. Co ciekawe za drogę powrotną inny taksówkarz (miał taksometr) za identyczną liczbę kilometrów chciał tylko 17 dirhemów, choć oboje jeździli dla tej samej firmy.

Casablanka — Tanger Med

Ostatni dzień przeznaczyliśmy na drogę powrotną do portu. Kontynuowaliśmy jazdę autostradą A1 a potem skręciliśmy na autostradę A4, która nas zawiodła do Tangeru Med. Był to pierwszy i jedyny dzień, kiedy trochę nam się trochę popsuła pogoda.

Jeśli będziecie wracali do Europy przez Tanger Med, uważajcie na jednego naciągacza. Niestety mieliśmy pecha. Machał nam, abyśmy się zatrzymali. Było to około 200 metrów od wjazdu do portu. Miał na sobie kamizelkę odblaskową i wyglądał jak pracownik portu. Chciał, abyśmy mu okazali bilety na prom. Powiedział nam którędy mamy jechać i zażyczył sobie za to 50 dirhemów. Miał w ręce nasze bilety, dlatego daliśmy mu to, co chciał. Bilety nam oddał i pojechaliśmy dalej. Kiedy zobaczyliśmy bramę portu, uświadomiliśmy sobie, że daliśmy się nabrać jak małe dzieci. Jeśli kiedyś tego oszusta spotkacie na swojej drodze, dajcie mu od razu pięścią w noc i od nas.

Droga do domu, czyli motocykl i pogoda znowu płatają nam figle

Dopłynęliśmy do Algeciras. Na prom wjechaliśmy jako jedni z pierwszych, dlatego musieliśmy poczekać na to, aby pozostali odjechali i zrobili nam trochę miejsca. To nie było jednak takie proste. Motocykl znowu nie chciał odpalić! Myśleliśmy, że problemem jest z rozrusznikiem. Szybko go oczyściliśmy, ale to nie pomogło. Byliśmy na górnym pokładzie i musieliśmy jakoś zjechać po rampie w dół. Bez odpalonego motoru nawet nie myśleliśmy o tym, aby na nim wspólnie jechać. Była to słuszna decyzja. Kiedy Andrzej pomału jechał w dół, nagle na śliskiej nawierzchni podjechało mu przednie koło i jak on, tak i motor, gruchnęli o rampę. Na ten widok prawie dostałam zawału serca. Wspólnie z niemniej wystraszonymi pracownikami promu pośpieszyłam z pomocą. Na szczęście nic się nie stało. Ucierpiał kierunkowskaz i ego Andrzeja. Pięć osób pomagało nam podnieść motocykl i dostać go z rampy na dół.

Motor wypchaliśmy z pokładu i próbowaliśmy go odpalić. W naszych głowach pojawiła się myśl, że jest prawie 22 wieczór, a my po całym dniu będziemy jeszcze pchać motocykl 5 kilometrów do hostelu i dzwonić po lawetę. Po kilku minutach jak gdyby nigdy nic motor zaczął z nami współpracować. Prędko opuściliśmy port, aby w jak najkrótszym czasie dojechać do hostelu, zanim motocykl zmieni zdanie. Udało się.

Następnego dnia nawet nie zakładaliśmy motocyklowych ubrań, ale od razu poszliśmy sprawdzić czy motor nas w ogóle odwiezie do domu. Znowu nie chciał odpalić. Za pomocą drutu zrobiliśmy obejście czujnika położenia sprzęgła, ale i to nie dało żadnego efektu. Zauważyliśmy, że przy każdym naciśnięciu przycisku rozrusznika odzywało się kliknięcie, ale silnik rozrusznika nie ruszył się z miejsca. Podejrzenie padło na cewkę, która wkłada tryb rozrusznika. Na rozebranie rozrusznika nie mieliśmy jednak narzędzi. Andrzej spróbował rozkołysać motocykl na wrzuconym biegu. Pomogło to. Koła zębate w skrzyni biegów otoczyły się i rozrusznik działał tak jak miał. Znaleźliśmy problem i mogliśmy odetchnąć z ulgą.

Z Algeciras do Pragi jechaliśmy 5 dni. Pogoda nas nie rozpieszczała, co więcej, była tak okropna, że przypominała norweską aurę na początku lata. Praktycznie cały czas padało, a miejscami temperatura spadła do czterech stopni Celsjusza. Robiliśmy przerwy po około godzinie jazdy, wieczorem nawet co pół godziny. Przy każdej przerwie przez 20 minut trzęśliśmy jak osiki nad gorącą herbatą i staraliśmy się trochę zagrzać. Po drodze spotkaliśmy może pięć motorów. Chyba byli to tacy sami szaleńcy jak my. Kto przy zdrowych zmysłach jeździ w taką pogodę na motocyklu i to jeszcze po autostradzie.

Pierwszego dnia zmarznięci i przemoczeni dojechaliśmy do Salamanki. Tradycją było to, że na ostatnie dwie godziny przed celem złapała nas ta największa ulewa. Ale wtedy nie wiedzieliśmy, że mamy być z tego powodu wdzięczni…

W lekko wilgotnych butach i rękawicach wyruszyliśmy następnego ranka do francuskiego miasteczka Dax. Pół dnia lawirowaliśmy między bezchmurnym niebem i deszczem, ale potem tradycyjnie dwie godziny przed celem wjechaliśmy do największego deszczu, w dodatku z burzą. Z rękawic mogliśmy wycisnąć wodę. Próbowaliśmy nie skupiać się na wodzie, która przelewała się w naszych butach. Mieliśmy nadzieję, że w hotelu będą mieli sporo papieru toaletowego, którym wypchamy mokre buty i że jutro będzie lepiej.

Trzeciego dnia, kiedy zakładaliśmy mokre, zimne i śmierdzące skarpety, wierzyliśmy, że jak tylko dojedziemy do Bordeaux, pogoda będzie dla nas bardziej łaskawa. Po dziesięciu minutach jazdy wjechaliśmy do deszczu i nasze wilgotne buty i ubrania były znowu mokre. Już rano. Perspektywa tego, że pojedziemy w mokrych ciuchach jeszcze dziesięć godzin nie napawała nas optymizmem. Prawie cały czas padało a kiedy wyjątkowo przestało i ubrania nam trochę wyschły, znowu wjechaliśmy do deszczu i byliśmy mokrzy. Zdecydowaliśmy się na nocleg w przydrożnym motelu w Vichy. Nie byliśmy w stanie jechać dalej. „Gorzej być nie może“, powtarzaliśmy.

Z Vichy kontynuowaliśmy jazdę do miasteczka Kehl, które znajduje się kawałek od Strasburgu. Jakimś cudem przestało padać, wyszło słońce i zrobiło się trochę cieplej. W zasadzie we Francji jest ładnie, kiedy nie pada. Gdyby jeszcze tam było tańsze paliwo i nie musielibyśmy zajmować się niedziałającym motocyklem, chyba byśmy ją pokochali.

Ostatni dzień. Ostatni odcinek z Kehl do Pragi. Po raz pierwszy od kilku dni mogliśmy ubrać suche skarpetki i ubrania, które jakimś cudem wyschły przez noc. Ten komfort nie trwał zbyt długo. Za pół godziny wjechaliśmy do deszczu, a po chwili byliśmy przemoczeni. Akurat tego dnia trafiliśmy najgorszą pogodę. Miało lać tylko w okolicach Stuttgartu, ale prognoza pogody na Windy tym razem się nie sprawdziła. Jechaliśmy w deszczu aż do granicy Czech. Na szczęście wszystko się udało i dotarliśmy cali i zdrowi do domu!

Informacje praktyczne

Zakwaterowanie

Noclegi rezerwowaliśmy zazwyczaj z jednodniowym wyprzedzeniem, czasami tego samego dnia. Korzystaliśmy z Booking.com oraz aplikacji Camping.Info. Niestety z powodu deszczowej pogody kempowaliśmy tylko jeden raz. W pozostałych przypadkach wybieraliśmy pensjonaty, hostele i tanie hotele. W Europie udało nam się załatwić pokoje z łazienką za 30-40 EUR za noc. W Maroku było taniej, ale obowiązywała tam zasada „masz to, za co sobie zapłacisz“. Za pokój z łazienką i śniadaniem płaciliśmy od 20 do 40 EUR za noc. Za te pieniądze dostaniecie niższy standard niż na przykład na Bałkanach. Jeśli zależy wam na czasie, wybierzcie zakwaterowanie z możliwością śniadania i kolacji.

Stan dróg

Drogi, którymi jechaliśmy były w dobrym stanie. W Niemczech, Francji i na północy Hiszpanii panował wzmożony ruch aut ciężarowych. W Hiszpanii polecamy jazdę drogą E803 przez Valladolid w kierunku na Sewillę. Szosa jest w dobrym stanie i nie jest tak bardzo frekwentowana. W dodatku możecie podziwiać okoliczne krajobrazy.

W Maroku na stan dróg nie mogliśmy zbytnio narzekać. Z gorszej jakości lub nieutwardzoną jezdnią spotkaliśmy się, kiedy przejeżdżaliśmy przez berberyjskie wioski w górach Atlas, w wąwozie Todra i w okolicach Merzougi. Zwracajcie uwagę na owce czy kozy, które mogą wam nieoczekiwanie wbiegnąć na drogę lub równo pod koła. Ta sama zasada obowiązuje w przypadku rowerzystów i pieszych, którzy poruszają się całą szerokością jezdni i nie zwracają uwagi na to, co się dzieje wokół nich. W dużych miastach takich jak Casablanka lub Marrakesz nie polecamy jeździć do centrum, a to z powodu chaotycznego ruchu, miejscowego stylu kierowania pojazdami i problemom z parkowaniem w medynie. Jeśli człowiek nie ma z tym doświadczenia, może łatwo wpaść w tarapaty.

Opłaty drogowe

Opłat za przejazd uniknęliśmy tylko w Niemczech, gdzie autostrady są bezpłatne.

We Francji płaci się za przejazd autostradą. Są tam punkty poboru opłat (w większości bez obsługi), które wam automatycznie policzą kwotę za przejechany odcinek. Kilka razy się nam stało, że policzono nam opłatę za samochód zamiast za motor. Różnicę w cenie nam zwrócono na kartę. Niedogodnością było to, że czasami punkty poboru opłat znajdowały się kilka kilometrów od siebie. Ściąganie i zakładanie mokrych rękawic z powodu dokonania opłaty nie było przyjemne. Za przejechane odcinki płaciliśmy od 1 EUR do 15 EUR.

W Hiszpanii udało nam się w większości uniknąć jazdy po płatnych drogach. Tylko na północy niedaleko San Sebastian i na południu koło Sewilli płaciliśmy za autostradę. Były tam punkty poboru opłat (z obsługą), gdzie dało się płacić kartą. Za przejechane odcinki płaciliśmy od 7 EUR do 14 EUR.

W Maroku jechaliśmy płatnym odcinkiem autostrady A1 z Casablanki do Tangeru Med i kawałek autostradą A4 z Tangeru Med w kierunku na Chefchaouen. Punkty poboru opłat są z obsługą, ale uwaga, nie można było płacić kartą. I jeśli nawet na niektórych bramach widzieliśmy naklejki Visa lub Mastercard, zawsze chcieli gotówkę. Opłaty drogowe w Maroku wyszły nas na około 220 MAD.

Paliwo i stacje benzynowe

Ceny paliwa w Europie Zachodniej były wysokie. W Niemczech płaciliśmy około 1,60 EUR za litr, a we Francji około 1,61 — 1,81 EUR za litr. Hiszpania była bardziej przyjazna dla naszych portfeli. Tam płaciliśmy około 1,28 — 1,43 EUR za litr. Warto dodać, że tankowaliśmy na stacjach przy autostradach, dlatego ceny były wyższe. Jeśli chodzi o same stacje benzynowe w Niemczech i Francji dało się kupić wszystko, co możliwe. Były duże i nowoczesne, W Hiszpanii trafiliśmy na małe stacje paliwowe, często położone na uboczu. Odległość między poszczególnymi stacjami wynosiła nawet 60 kilometrów, ale po drodze były przydrożne parkingi, na których dało się bez problemu zatrzymać.

W Maroku cena paliwa wynosiła około 10,81 — 11,19 MAD za litr. Stacje benzynowe były z obsługą, w większości akceptowały płatność gotówką (z wyjątkiem Shell, gdzie dało się płacić również kartą). Co ciekawe jedzenie na stacjach benzynowych nie było tak przedrożone jak w Europie. Na niektórych gotowali i tażin. Na większych stacjach dało się najeść, na mniejszych można było wypić kawę lub herbatę. Bierzcie pod uwagę duże odległości między stacjami, szczególnie w górach Atlas. Przygotujcie się również na mniej lub bardziej śmierdzące ubikacje tureckie. 🙂

Jedzenie

W Maroku początek dnia zaczynał się od słodkiego śniadania. Podawano naleśniki, różne rodzaje dżemów, masło, chleb (khobz), czarną lub miętową herbatę, świeżo wyciśnięty sok, czasami jajko na twardo. Tradycyjnym marokańskim specjałem jest tażin. Tak samo nazywa się naczynie, w którym się przygotowuje potrawa. Tażin to duszone maso z warzywami. Najczęściej jedliśmy tażin z kurczakiem. Spróbowaliśmy również kefta tażin, czyli mielone baranie lub jagnięce kulki z jajkiem sadzonym. Kiedy byliśmy głodni, wystarczyło powiedzieć słowo „tażin“ i od razu się dogadaliśmy.

Zakończenie

Wyprawa do Maroka na motocyklu była naszą drugą wspólną podróżą. Trwała trzy tygodnie. W skrócie:

  • spędziliśmy  21 dni w podróży od 19. 10. 2019 do 8. 11. 2019,
  • przejechaliśmy 8806 kilometrów,
  • najzimniej było w okolicach Vichy — zaledwie cztery stopnia Celsjusza,
  • najcieplej było w Marrakeszu — 28 stopni Celsjusza,
  • jeden raz skończyliśmy na lawecie,
  • najwięcej za taksówkę zapłaciliśmy we Francji — 58 EUR za 20 kilometrów,
  • najdroższe paliwo było we Francji,
  • w Maroku pięć dni z rzędu jedliśmy tażin,
  • problemy żołądkowe ominęły nas szerokim łukiem,
  • dostaliśmy tylko jeden mandat,
  • tylko raz się pokłóciliśmy,
  • trzytygodniowa wyprawa wliczając wszystkie opłaty (jedzenie, paliwo, opłaty drogowe, noclegi, bilety itd.) kosztowała każdego z nas około 4 130 zł.

Zanechat odpověď

Vyplňte detaily níže nebo klikněte na ikonu pro přihlášení:

Logo WordPress.com

Komentujete pomocí vašeho WordPress.com účtu. Odhlásit /  Změnit )

Google photo

Komentujete pomocí vašeho Google účtu. Odhlásit /  Změnit )

Twitter picture

Komentujete pomocí vašeho Twitter účtu. Odhlásit /  Změnit )

Facebook photo

Komentujete pomocí vašeho Facebook účtu. Odhlásit /  Změnit )

Připojování k %s